Unngå bakteriar i julematen

Ein god julelunsj eller middag skal vare lenge, men når varme rettar blir ståande framme for lenge kan dei bli grobotn for bakteriar. Her får du tips om korleis du skal unngå bakteriar i julematen.

Julbordbuffet

 Foto: www.matprat.no, fotograf: Alf Børjesson

Sørg for at maten blir gjennomvarm

Mange av rettene på eit godt julelunsj- eller middagsbord består av mat som er laga på førehand, og som berre skal varmast på nytt før servering. Desse rettene bør serverast rykande varme. Bakteriar veks i temperaturar mellom 20 og 40°, medan dei aller fleste døyr når maten blir varma opp til over 70°. Restar som skal etast dagen etter, må også varmast opp skikkeleg.

Set restar til rask avkjøling

Verken varme eller kalde retter som sild og laks bør stå for lenge på spisebordet. Set maten i kjøleskapet med ein gong maten er servert siste gong.

Skal du arrangere ein større julefrukost, må du truleg ordne i stand maten dagen før. Dersom du til dømes baker leverpostei, koker skinke eller lagar riskrem av risgraut, bør du setje maten rett inn i kjøleskapet etter at han er avkjølt.

Rydd kjøleskapet

Lett bedervelege næringsmiddel som kjøtt og pålegg bør alltid oppbevarast i kjøleskap, der temperaturen bør vere 4° eller lågare.

Rydd og gjer reint i kjøleskapet før du gjer julehandelen. Dersom det likevel knip om plassen, kan du flytte ut hermetikk, mineralvatn, frukt og grønsaker.

I eit overfylt kjøleskap blir det for lite luftsirkulasjon, noko som kan føre til at temperaturen stig. Sjekk difor termostaten, og juster temperaturen om nødvendig.

Sjå også: Unngå stappfullt kjøleskap til jul

Hald rå og tillaga mat frå kvarandre

Når du lagar i stand julefrukosten eller julemiddagen, skal du halde råvarene borte frå ferdig mat. Det er spesielt viktig å unngå at rått kjøtt, fjørkre, fisk eller egg kjem i kontakt med mat som skal etast utan at han blir varma opp ytterlegare.

Byt arbeidsreiskap mellom dei forskjellige råvarene og mellom råvarer og ferdiglaga mat – eller vask reiskapane godt mellom kvar oppgåve.

Vask hendene

Sist, men ikkje minst: Du bør alltid vaske hendene før du lagar mat, et mat, mellom handtering av ulike råvarer og sjølvsagt etter toalettbesøk.

Følg råda på Mattilsynets miniplakat Ikkje nok å vere god kokk når du lagar mat.